Na haar studie geschiedenis werkte Anneke als vrijwilliger op verschillende ecologische boerderijen in Nieuw-Zeeland. Eén plek inspireerde haar in het bijzonder. “De eigenaar had vijfendertig jaar geleden het bankwezen verlaten en zijn kapitaal geïnvesteerd in een stuk land dat hij had herbebost. Sindsdien woont hij daar zelfvoorzienend in een community,” vertelt Anneke. “Ik dacht: dit wil ik ook. De wereld een stukje beter maken met mensen die net zo bewust in het leven staan als ik.”
Terug in Nederland meldde Anneke zich aan bij een duurzame woongemeenschap die in Lent (bij Nijmegen) in ontwikkeling was: Eikpunt. Rond een oude eik werd een wijk gebouwd waarbinnen meerdere generaties zouden gaan samenleven. Toen de wijk in 2016 klaar was, nam Anneke haar intrek in één van de veertig sociale huurwoningen (er staan ook negen koopwoningen). In totaal wonen er negentig mensen, verdeeld over drie straten.
Dit is Annekes appartement, één van de veertig sociale huurwoningen binnen Eikpunt.
Eikpunt is zo milieuvriendelijk mogelijk gebouwd. De huizen zijn goed geïsoleerd en er is gebruik gemaakt van natuurlijke bouwmaterialen, zoals hennep, leem en stro in de wanden.
Maar ook de energievoorzieningen zijn zorgvuldig gekozen. De wijk is gasloos, de woningen hebben vloerverwarming die is aangesloten op een warmtepomp. Op de daken liggen zonnepanelen. Oók op de huurhuizen. Anneke: “Elke woning is gekoppeld aan zes van de algemene zonnepanelen. Aan de hand van je individuele verbruik kun je zien of je geld moet bijbetalen of terugkrijgt. Ik verbruik maandelijks zo'n veertig euro meer dan wat mijn deel aan zonnepanelen oplevert."
Daarnaast is er 0,8 parkeerplek beschikbaar per bewoner. Bewoners maken gebruik van elektrisch deelvervoer, zoals (bak)fietsen en auto's.
“Dat hebben we als bewoners vooral met elkaar gemeen: we willen onze footprint zo laag mogelijk houden,” zegt Anneke.
Hoe mooi zou het zijn als verschillende generaties voor elkaar kunnen zorgen? Een bonusoma die samen met haar bonuskleinkinderen speelt of een jongere die boodschappen naar die zieke buurvrouw brengt. Dit is precies de gedachte achter het meergeneratiewonen; dat verschillende generaties naar elkaar om kunnen kijken.
Vanuit die gedachte zijn er verschillende type woningen binnen Eikpunt; studio’s voor alleenstaanden, iets ruimere appartementen voor stellen of andere woningdelers en gezinswoningen. Achter al deze deuren wonen mensen uit verschillende generaties. Om precies te zijn: 40% van de bewoners valt binnen de leeftijdscategorie 20-40 jaar, 40% is 40-60 jaar en 20% 60 jaar of ouder. Het gaat hier om de hoofdbewoners, er wonen uiteraard ook kinderen in Eikpunt. Op dit moment is de oudste bewoner 89 jaar, de jongste 3.
Anneke: “We hebben een hele kwieke groep 60+-ers. Zij leveren volop hun bijdrage. Van tuinieren in de gemeenschappelijke tuin tot het oppassen op kinderen. Dat laatste is ontzettend fijn voor de drukbezette ouders. En als het erop aankomt, staat iedereen voor elkaar klaar. Dat merkte je toen een 67-jarige bewoonster ziek werd en haar buren ploegendiensten draaiden om haar te verzorgen.”
De uitwisseling van zorgtaken is niet in een systeem gegoten. Als je hulp nodig hebt, kun je een oproepje plaatsen in de buurtapp, binnen een kwartier bieden zich meestal meerdere mensen aan.
Anneke: “Zelf behoor ik tot de groep die het erg druk heeft met werk. Ik run mijn eigen vegetarisch-veganistisch cateringbedrijf Lovingly Wholesome vanuit de gemeenschappelijke keuken in Eikpunt. Toen ik een keer een voetblessure had en een hulpoproep plaatste, kwamen er direct mensen voor me sjouwen. Het voelde zo rijk om er niet alleen voor te staan.”
Anneke runt haar eigen vegetarisch-veganistisch cateringbedrijf 'Lovingly wholesome'
Wie door de straten van Eikpunt wandelt zal zien dat er nergens schuttingen staan. De bewoners op de begane grond hebben een klein terrasje voor de deur. De appartementen op hogere verdiepingen, zoals dat van Anneke, hebben een balkon. Het credo binnen de wijk is: hoe minder privéruimte, hoe meer gemeenschappelijk terrein.
“In het begin was dat wennen,” geeft Anneke toe. “Als ik druk was, kon ik niet met iedereen op straat een praatje aangaan. Dat moest ik echt uitleggen.”
Een terugblik: de allereerste zonnebloem op Annekes balkon
Daar tegenover staat dat alle bewoners gebruik kunnen maken van een klusruimte, muziekruimte, vergaderkamer en drie logeerkamers. Daarnaast is er een speelterrein voor de kinderen en een gezamenlijke woonkamer met grote open keuken.
Anneke: “Daar had ik in mijn beginjaren een huiskamerrestaurant, waar ik veganistisch kookte voor bewoners en mensen van buitenaf. Ook maakte ik er afhaalmaaltijden in tijden van lockdowns. Nu huur ik de keuken voor mijn cateringbedrijf.”
De gezamenlijke keuken en woonkamer waar bewoners samenkomen voor o.a. feesten en partijen (wanneer de COVID-19 situatie dit toestaat). Uiteraard verzorgt Anneke dan de catering.
“Vorig jaar hielden we aan het eind van de zomer een jamsessie in de keuken; de helft van ons maakte al jammend muziek, terwijl de andere helft jam kookte met fruit uit de tuin,” blikt Anneke terug.
Alles wat in de tuin groeit, is eetbaar. Daar prikt de hele gemeenschap een vorkje van mee. “We zitten hier aan de rand van de Betuwe, van oudsher is Lent een tuindersgebied. Onder onze peren-, pruimen-, appel- en kersenbomen zitten behoorlijk wat oude rassen," vertelt Anneke.
Op speciale tuinwerkdagen houden bewoners samen de moestuin, kruiden- en (eetbare) bloementuin bij. Voor deze en andere gemeenschappelijke verantwoordelijkheden zijn er werkgroepen waarvoor iedereen zich vrijwillig kan aanmelden. De één zit in het algemene bestuur, de ander in een tuin(visie)groep, of in meerdere groepen tegelijk.
Belangrijke knopen worden doorgehakt met behulp van een model voor gedragen besluitvorming. Een besluit wordt pas genomen als iedereen is gehoord en heeft aangegeven ermee te kunnen leven.
Op tuinwerkdagen stropen jong en oud de mouwen op
Annekes wens om samen met anderen de wereld een stukje beter te maken, is in Eikpunt uitgekomen. En dat gewoon op Hollandse bodem.
*gemiddeld per maand (2021)
Annekes aanraders
- Kom gerust eens langs! We organiseren verschillende activiteiten en rondleidingen. Zo kun je inspiratie opdoen voor een eigen woonproject.
- Alle woningen binnen Eikpunt zijn vergeven, maar ook mensen die hier niet wonen kunnen lid worden van Eikpunt. Als lid kun je aanhaken bij sociale activiteiten, zoals de tuinwerkdagen. Uiteraard eet je dan ook mee. Na drie maanden actief lidmaatschap kun je aspirant-bewoner worden.
- We verhuren onze gemeenschappelijke ruimtes (m.u.v. onze stilteruimte) ook aan niet-bewoners. Voor bijvoorbeeld yogalessen of workshops.
