Make-up, het geeft je zo makkelijk even wat kleur in je gezicht of een zelfvertrouwenboost. Maar je spoelt alle smeersels 's avonds ook zo weg. Wat verdwijnt er dan eigenlijk precies in het milieu? En hoe herken je duurzame mascara, blush en foundation? We zochten het voor je uit.

Helaas wordt make-up vaak gemaakt met chemicaliën of dieronvriendelijke stoffen, of zitpalmolie in, dat weer bekend staat om de ontbossing die erachter schuilgaat. En bijna 9 op de 10 grote cosmeticamerken gebruiken microplastics in hun producten, .  Gelukkig zijn er steeds meer duurzame cosmeticamerken die jou net zo mooi opmaken, maar dan met een beetje extra liefde voor de planeet (en vaak ook voor je huid). 

Wat is duurzame make-up?

Duurzame make-up is gemaakt van ingrediënten die niet schadelijk zijn voor mens, dier en milieu. Doordat er in duurzamere cosmetica geen synthetische kleurstoffen en microplastics zitten, is de make-up vaak wat lichter en luchtiger. Dat zorgt weer voor een natuurlijke glow. Vaak zorgen duurzame merken ook dat de verpakking te recyclen is. 

Helaas zijn er nog wel wat misleidende termen als het gaat om duurzaam. Woorden als ‘natuurlijk, ’puur’ of ‘eco-friendly’ betekenen eigenlijk niks. Hoe herken je duurzame make-up dan? Je kunt op een paar dingen letten:

•    Minerale make-up: Reguliere make-up bevat vaak synthetische ingrediënten zoals chemicaliën die een product houdbaar of beter smeerbaar maken, maar ook de huid kunnen irriteren of hormoonverstorend kunnen zijn als ze je lichaam binnendringen. En van sommige chemische ingrediënten is onduidelijk hoe ze bijvoorbeeld het oppervlaktewater en bodemleven beïnvloeden. Daar wil je dus niet te veel van het riool in spelen. Hier tegenover staat de duurzamere minerale make-up, die wordt gemaakt van ingrediënten die van nature voorkomen in de aarde. Deze mineralen worden vermalen tot fijne poeders en gebruikt in bijvoorbeeld foundation, blush, oogschaduw en bronzer. 

•    Vrij van micro-plastics: Microplastics komen helaas vrij vaak voor in cosmetica. Deze kleine plastic deeltjes worden toegevoegd aan producten voor de textuur, stabilisatie of als kleurstofdrager. Ze zijn niet makkelijk te herkennen (fabrikanten zijn zo slim om ze niet als 'microplastics' in hun ingrediëntenlijst te zetten), maar je kunt de ingrediëntenlijst wel checken op veelvoorkomende namen van microplastics, zoals polyethyleen (PE), polypropyleen (PP), polyethyleentereftalaat (PET), polymethylmethacrylaat (PMMA) of nylon-12. Ook termen als microbeads, microspheres of microcrystals wil je vermijden.

Wat spoel je eigenlijk met je make-up het riool in?

•    Biologische ingrediënten: Cosmetica bevatten vaak veel natuurlijke ingrediënten zoals oliën en kleurstoffen. Veel duurzame make-upmerken zorgen dat deze ingrediënten biologisch geteeld zijn, want beter voor het milieu. Je herkent ze bijvoorbeeld aan het bio-keurmerk van de Europese Unie.
 

•    Vegan: Dit lijkt misschien op cruelty free, maar is toch iets anders. Vegan betekent dat er helemaal geen dierlijke ingrediënten, zoals bijenwas of collageen, in je make-up zitten.

•     Dierproefvrij of ‘cruelty free’: Hoewel dierproeven op cosmetica in Europa is verboden, kan het tóch zijn dat ergens in de keten dierproeven zijn gebruikt. Bijvoorbeeld als een merk ook verkoopt in landen waar dierproeven juist verplicht zijn, zoals in China. Check dus altijd of het merk dierproefvrij of cruelty free is.

•     Verpakking: Verpakkingen van cosmetica zijn vaan single use: als het op is gooi je je mascaraflesje of lippenstifthuls zo in de prullenbak. Ook wordt er veel gebruik gemaakt van kwastjes en borsteltjes die kort meegaan. Veel duurzame merken gaan op zoek naar alternatieven. Ze maken bijvoorbeeld verpakkingen van gerecycled of recyclebaar materiaal of zorgen dat je de verpakking kunt navullen.

•     Keurmerken: Op cosmetica vind je soms het BDIH label, een keurmerk met strenge normen voor biologische afbreekbaarheid. Ook bevat cosmetica met dit keurmerk geen gifstoffen of microplastics. Overigens zijn niet alle keurmerken op producten altijd veel waard. Via de Keurmerkenwijzer kun je checken of een keurmerk 'echt' is. 

Dit zijn duurzame make-up merken

Om je op weg te helpen hebben we een aantal mooie duurzame make-upmerken voor je op een rijtje gezet (maar er zijn er nog veel meer!). En om je een idee te geven van de prijzen hebben we van ieder merk de verkoopprijs van een lipstick voor je uitgelicht. 

1. Inika Organic

Biologische vegan lipstick € 26,95

Bij Inika vind je producten met de uitstraling van een regulier luxe cosmeticamerk, maar dan gecertificeerd biologisch, vegan en cruelty-free. Primers, poeders, highlighters, oogschaduw, eyeliners... je vindt er eigenlijk alles wat je nodig hebt. De verpakkingen bij Inika zijn zoveel mogelijk van gerecycled materiaal gemaakt. En waar ze toch nog een beetje plastic gebruiken, proberen ze verpakkingen in te zamelen en te recyclen. 

Duurzame mascara van Avril. Foto: Avril.

2. Dr Hauschka

Dr. Hauschka Lipstick € 23

Dr. Hauschka heeft een breed assortiment aan verzorgingsproducten, zelfs ook voor je douche- en badsessie. De make-uplijn van het merk bestaat uit natuurlijke ingrediënten van biologische oorsprong; de kleurstoffen zijn bijvoorbeeld op basis van plantenpigmenten. Die natuurlijke eigenschappen maken ook dat de make-up niet alleen je gezicht opfleurt, maar ook je huid verzorgt, bijvoorbeeld door het gebruik van voedende plantaardige oliën.

3. ZAO Make-up

ZAO Bamboo Classic Lipstick € 18,99

ZAO is een Frans merk met producten voor je huid, lippen en ogen, dus ook mascara's en wenkbrauwpoeders. Alle make-up van ZAO is 100% biologisch en alle verpakkingen zijn navulbaar en gemaakt van bamboe. Dat ziet er dus ook nog leuk uit in je badkamer. Verder gebruikt ZAO alleen gecertificeerde duurzaam geteelde palmolie. Palmolie wordt veel in cosmeticaproducten gebruikt en de teelt ervan staat bekend om de massale ontbossing in bijvoorbeeld Indonesië.

4. Attitude

Lipgloss stick € 17

Attitude is een jong, fris merk met allerlei soorten verzorgingsproducten, waaronder ook make-up: foundation, concealers, blush en lipgloss. Vooral producten voor een fijne basis dus. Alles is vegan, dierproefvrij en zit in plasticvrije verpakkingen. Ook leuk: Attitude vindt dat 'duurzaam' ook betekent dat je zuinig met de producten kunt zijn. Per product staat aangegeven hoelang het ongeveer meegaat. 

5. Benecos

Benecos natuurlijke lipstick € 6,99

Een heel betaalbaar merk, en toch is Benecos biologisch en BDIH gecertificeerd. Je vindt er kleurrijke lipsticks, nagellak en oogschaduws, maar bijvoorbeeld ook mascara's en oogpotloden. Niet alle producten van Benecos zijn vegan, wel allemaal dierproefvrij. De meeste producten komen nog wel in een single use pallet of huls, maar een gedeelte van het assortiment bestaat inmiddels uit navulbare verpakkingen.

Duurzame make-updoos van Avril. Foto: Avril.

6. Lush

Lipstick refill € 12, Hervulbare lipstick huls € 9

Lush ken je misschien van de shampoobars en andere doucheproducten, maar ze hebben ook een fijne make-uplijn! En nog een best uitgebreide ook: van concealers tot mascara's, lipsticks en foundations. Naast dat het merk vegan en dierproefvrij is, besteden ze ook veel aandacht aan de verpakkingen. Zo verkopen ze lipstick in een navulbare huls, en hebben ze zelfs een 'naked' mascara: een blokje mascara zonder huls gemaakt van candelillawas. Even aanstippen met een nat borsteltje, en voilà, je gebruikt mascara zonder afval. 

7. Avril

Lipstick Hollywood Certified Organic € 9

Nog zo'n leuk betaalbaar merk is het Franse Avril. Met mooie biologische verzorgingsproducten zoals zeep en crèmes, maar dus ook make-up. Ook zij gaan voor verpakkingsarm. Zo kun je je poederpalette voor blush, oogschaduw of highlighter zelf samenstellen en navullen.