Eigenaren van zonnepanelen herkennen het probleem wel. In Nederland schijnt de zon in de winter veel minder vaak dan in de zomer. Op een warme zomerdag wek je met je panelen misschien wel 10 kilowattuur op, maar zoveel stroom gebruik je per dag normaliter niet, tenzij je net je elektrische auto oplaadt.
En op een koude natte januaridag wekken je panelen mogelijk nog geen kilowattuur (kWh) op, terwijl je dan wel veel stroom gebruikt omdat het eerder donker is en de tv en computer aan staan. Gelukkig kun je salderen, wat betekent dat je op jaarbasis de stroom die je levert en stroom die je afneemt tegen elkaar mag wegstrepen.
Gunstig voor je portemonnee, maar het overvolle stroomnet is er niet mee geholpen en jij in het ergste geval ook niet. Als te veel huishoudens tegelijkertijd te veel stroom terugleveren aan het net, kan de spanning op het net te hoog worden. De omvormer kan dan uitschakelen waardoor zonnepanelen helemaal niets meer opwekken. Je kunt dan niet meer terugleveren aan het net, maar ook je eigen opgewekte stroom niet gebruiken.
Een oplossing is een thuisbatterij. De overtollige energie die je opwekt, wordt dan niet teruggeleverd aan het net, maar opgeslagen in een grote accu die in je huis staat.
Het nadeel: het is duur. Je bent al snel een paar duizend euro kwijt voor een accu van 5 kilowattuur, maar is dat genoeg voor het dagelijkse stroomgebruik in je huis? Een blik op de site van onze vrienden van Milieu Centraal leert ons dat een gemiddeld huishouden jaarlijks 2.430 kilowattuur verbruikt. Dat komt neer op 6,66 kilowattuur per dag.
Maar er is nog een alternatief. Heb je een moderne elektrische auto of overweeg je er één? Dan heb je mogelijk al een gratis thuisbatterij voor de deur staan. Normaal gesproken stroomt elektriciteit, zodra je je auto stekkert, naar je auto toe maar het kan ook andersom. Dan gebruik je jouw favoriete auto als thuisaccu!
Bidirectioneel laden noemen we dit, ofwel twee kanten op laden. Je kunt de stroom van de batterij van je elektrische auto dan gebruiken om de was mee te doen, het huis mee te verlichten of te stofzuigen.
Je hebt er wel iets voor nodig. Allereerst een speciale laadpaal die twee kanten op kan laden. Steeds meer fabrikanten brengen zo’n laadpaal voor thuisgebruikers op de markt. Meestal staat bij deze laadpalen de aanduiding bidirectioneel of V2H wat staat voor Vehicle to Home. Met een app of met een knop op de laadpaal, geef je aan welke kant je op wilt laden.
Bovendien moet ook je elektrische auto geschikt zijn om bidirectioneel te laden. Sommige auto’s zijn dat al, bij sommige auto’s moet je een softwareupdate van de fabrikant uitvoeren en sommige auto's (met name oudere modellen) zijn er helemaal niet geschikt voor.
Energiebedrijf Vattenfall heeft een speciale pagina met daarop een lijstje auto's die geschikt zijn om bidirectioneel te laden.
Je vraagt je misschien af waarom je een speciale laadpaal nodig hebt en waarom bidirectioneel laden niet met alle elektrische auto's kan. Dat is een technisch verhaal. Als je je auto oplaadt, wordt de wisselstroom (AC) van het elektriciteitsnet omgezet naar gelijkstroom (DC). Dit is stroom die de auto kan gebruiken. Deze omzetting wordt uitgevoerd door een convertor die in de auto of in de laadpaal zit.
Als je het andersom wilt, dus stroom van je auto-accu naar je woning wil sturen, moet de DC-stroom van de auto weer opgezet worden naar AC-stroom. Daarom heb je een thuislader nodig die bidirectioneel kan laden.
Verschillende laadpaalfabrikanten hebben al laten weten meer geschikte laadpalen op de markt te brengen. De lijst met elektrische auto's die als thuisbatterij kunnen worden gebruikt groeit geleidelijk.
Europese regels rond bidirectioneel laden
Steeds meer elektrische auto's en laadpalen zijn qua software en hardware geschikt om bidirectioneel te laden. De regelgeving loopt echter achter bij de technische ontwikkelingen.
'Bij het leveren van stroom vanuit de accu moet de laadpaal nog controleren of de manier van leveren aan de diverse eisen voldoet, onder meer qua grenzen, pieken, afwijkingen en certificaties van de auto. Per land zijn die specificaties waar de auto en de laadpaal aan moeten voldoen anders,' zegt Robert van Gent, charging manager van de Vereniging Elektrische Rijders (VER).
Hoewel het technisch vaak kan, mag je in Nederland maar met enkele auto's en op enkele plekken stroom leveren aan het elektriciteitsnet. Zo loopt er een proef van We Drive Solar in Utrecht in samenwerking met Renault en autodeelbedrijf MyWheels. Bij deze pilot laden de auto's op als de stroomprijs laag is − en er dus veel stroomaanbod is − en leveren weer terug bij een hoge stroomprijs.
Vanaf 2027 moeten nieuwe laadpalen in Europa voldoen aan standaarden die bidirectioneel laden mogelijk maken. Daardoor wordt de techniek breder toepasbaar. Experts verwachten dat er daarna meer pilots in Nederland volgen en dat de regelgeving zich verder ontwikkelt.
