Als we op de huidige weg doorgaan, blijft er binnen 50 jaar onvoldoende akkerbouwgrond over om onszelf te voeden, waarschuwen experts. Gelukkig bevinden boeren zich in een unieke positie om deel uit te maken van de oplossing via regeneratieve landbouw. Hierbij staat het verbeteren van de bodemkwaliteit centraal, waardoor uitgeputte grond weer vruchtbaar kan worden.
Maar wat is regeneratieve landbouw precies? En hoe werkt het? Wij leggen het je uit en spraken met Maarten van Dam. Hij, samen met zijn vrouw Eliëtte, zijn een van het groeiend aantal regeneratieve boeren die kiezen voor deze nieuwe, duurzame vorm van landbouw, op hun boerderij Schevichoven.
Regeneratieve landbouw is landbouw met een positief effect op de omgeving. Het kent vier basisprincipes:
Het uiteindelijke idee is om op een stuk grond een gesloten systeem te creëeren waarin je de natuur haar gang laat gaan. Met andere woorden: planten versterken andere planten inclusief een gezond bodemleven
De focus van regeneratieve landbouw ligt op het verbeteren van de kwaliteit en prestaties van de bodem. Dat is belangrijk, want alleen al in Europa gaat door erosie en verzilting 970 miljoen ton vruchtbare grond per jaar verloren - hiermee kun je een gebied ter grootte van 2 keer België met een centimeter aarde bedekken.
Gelukkig biedt regeneratieve landbouw een uitkomst: via deze duurzamere teeltechnieken wordt de gezondheid van het land juist verbeterd, waardoor er meer vruchtbare grond bijkomt.
Varkens in plaats van trekkers doen het ploegwerk op een regeneratieve boerderij. | Foto: Bob van Aubel via Unsplash.
Op Vanaf Hier helpen we je om je toekomst mooier te maken. Met heldere informatie, inspiratie en handige tips om direct in actie te komen. Neem een kijkje op de homepage en abonneer je op de 2-wekelijkse nieuwsbrief!
De meest voorkomende regeneratieve landbouwmethoden zijn onder meer:
Regeneratieve landbouw biedt niet alleen een oplossing voor het verlies aan vruchtbare grond, maar het heeft ook een tal van andere voordelen. Wij hebben de belangrijkste op een rijtje gezet:
De toekomstige regeneratief geteelde pruimen van Schevichoven, zullen meer voedingsstoffen bevatten dan pruimen uit de supermarkt. | Foto: Schevichoven
Je vraagt je misschien af waarom niet elke boerderij niet al regeneratief boert: volgens experts is het goed voor de natuur, levert het voedzamere producten op en liggen de winstmarges hoger, dan bij conventionele landbouwmethodes.
Een grote barrière voor boeren om regeneratieve methodes effectief te kunnen toepassen, is de onduidelijkheid over de rendabiliteit. Het omschakelen van een conventionele naar een regeneratieve boerderij kost tijd en geld, terwijl deze investeringen zich pas op langere termijn terugbetalen.
Om aan te tonen dat regeneratief boeren écht loont gaat Maarten van Dam, samen met zijn echtgenote Eliëtte, oprichters van de regeneratieve boerderij Schevichoven in Leersum, Utrecht, aantonen dat in de huidige markt regeneratieve landbouw een goed verdienmodel is.
Als het aan Maarten van Dam ligt (niet afgebeeld), dan boert binnenkort iedereen regeneratief. | Foto: Jed Owen via Unsplash.
Maarten vertelt enthousiast wat hij op Schevichoven wil gaan doen: 'Gezonde, voedzame producten produceren in combinatie met het terugbrengen en in stand houden van de gezondheid van de bodem én biodiversiteit door regeneratieve landbouw.'
Op de boerderij werd jarenlang op conventionele wijze maïs en gras verbouwd. Dat is ten koste gegaan van de bodem. Maarten wil nu de bodem herstellen door middel van regeneratieve landbouw: iedere boer weet immers dat een plant zo gezond is als de bodem waarop deze groeit.
Op de regeneratieve boerderij Schevichoven in Leersum, Utrecht, gaat Maarten aantonen dat regeneratief boeren ook financieel aantrekkelijk is. | Foto: Schevichoven
'Op 2 hectare grond hebben wij 75 verschillende soorten en rassen geplant,' zegt Maarten. 'Deze mix creëert een synergie-effect: het ene plantje zorgt voor een overschot aan mineralen en voedingsstoffen die weer door een andere plant wordt opgenomen.'
Uiteindelijk moet 20 hectare grond worden beplant om aan te tonen dat regeneratieve landbouw niet alleen goed voor het klimaat is, maar dat het ook financieel mogelijk en aantrekkelijk is. 'Schevichoven moet als voorbeeld voor andere boeren dienen en hen inspireren om ook over te stappen op regeneratieve landbouw.'
Het uiteindelijke doel is om 100.000 hectare aan regeneratief landbouwgrond in Nederland te hebben voor 2050, omgerekend zo'n 20% van de totale Hollandse akkerbouw.
